Перейти к содержимому

Admin

Администратор
  • Публикации

    8 388 607
  • Зарегистрирован

  • Посещение

  • Days Won

    13

Admin last won the day on 21 сентября

Admin had the most liked content!

Репутация

2 147 483 647 Excellent

О Admin

  • Звание
    Супер пользователь
  • День рождения 1 января

Посетители профиля

2 480 просмотров профиля
  1. Ukraynalı fotoqraf David Dubnitski “Nyu” janrında fotolar çəkir. Yenicag.az xəbər verir ki, o, yeni foto layihə hazırlayıb. Bu layihədə Ukrayna qızlarının bir-birindən maraqlı görüntüləri əksini tapıb. Ətraflı burada Просмотреть полную новость
  2. Ukraynalı fotoqraf David Dubnitski “Nyu” janrında fotolar çəkir. Yenicag.az xəbər verir ki, o, yeni foto layihə hazırlayıb. Bu layihədə Ukrayna qızlarının bir-birindən maraqlı görüntüləri əksini tapıb. Ətraflı burada
  3. ABŞ-ın ən populyar realiti-şou ulduzlarından biri, pornoqrafik videoları yayılandan sonra məşhurlaşan erməni Kim Kardaşyan ona məxsus KKW adlı kosmetika brendinin yeni kolleksiyasının reklam fotosessiyasına çəkilib. Milli.Az TMZ-yə istinadən bildirir ki, 37 yaşlı model kamera qarşısında çılpaq bədəninə qızılı parıltılar çəkilmiş vəziyyətdə olub. K.Kardaşyan sessiyadan bəzi fotoları İnstagram-dakı profilində paylaşıb.
  4. ABŞ-ın ən populyar realiti-şou ulduzlarından biri, pornoqrafik videoları yayılandan sonra məşhurlaşan erməni Kim Kardaşyan ona məxsus KKW adlı kosmetika brendinin yeni kolleksiyasının reklam fotosessiyasına çəkilib. Milli.Az TMZ-yə istinadən bildirir ki, 37 yaşlı model kamera qarşısında çılpaq bədəninə qızılı parıltılar çəkilmiş vəziyyətdə olub. K.Kardaşyan sessiyadan bəzi fotoları İnstagram-dakı profilində paylaşıb. Просмотреть полную новость
  5. Dələduzluq yolu ilə insanları aldadan və bununla da zərərçəkənlərin külli miqdarda pulunu mənimsəyən şəxsin tutulması istiqamətində polis əməkdaşları tərəfindən növbəti əməliyyat tədbiri həyata keçirilib. DİN-dən Oxu.Az-a verilən məlumata görə, Xətai Rayon Polis İdarəsinə müraciət edən paytaxt sakini Tofiq Qasımov bildirib ki, avqustun 6-da özünü hüquq-mühafizə orqanlarının polkovnik rütbəli zabiti kimi təqdim edən əvvəldən tanıdığı Rizvan adlı şəxs tərəfindən dələduzluq yolu ilə aldadılaraq 11000 manat pulu mənimsənilib. Şikayətçi ərizəsində həmin şəxsin pulu ondan oğlunu universitetlərdən birinin hüququ fakültəsinə düzəldəcəyi adı ilə aldığını qeyd edib. Həyata keçirilən əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində dələduzluq etməkdə şübhəli bilinən, əvvəllər Cinayət Məcəlləsinin müxtəlif maddələri ilə dəfələrlə məhkum olunan Rizvan Cəfərov saxlanılıb. Saxlanılan zaman onun əynində Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar xidmətin əməkdaşı olmadığı halda, həmin orqanın xüsusi geyim forması olub. Qeyd edilən faktla bağlı Xətai Rayon Polis İdarəsinin İstintaq Şöbəsində Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddəsi ilə cinayət işi başlanılıb, araşdırmalar aparılır. Polis əməkdaşları dələduzluq etməkdə şübhəli bilinən Rizvan Cəfərovun digər analoji cinayətlərdə iştirak etdiyini də istisna etmir. Onun dələduzluq və ya digər qanunsuz əməllərindən zərərçəkən başqa şəxslər varsa, bu barədə Daxili işlər Nazirliyinin “102” Zəng Mərkəzinə və ya Xətai Rayon Polis İdarəsinə məlumat verə bilərlər.
  6. Dələduzluq yolu ilə insanları aldadan və bununla da zərərçəkənlərin külli miqdarda pulunu mənimsəyən şəxsin tutulması istiqamətində polis əməkdaşları tərəfindən növbəti əməliyyat tədbiri həyata keçirilib. DİN-dən Oxu.Az-a verilən məlumata görə, Xətai Rayon Polis İdarəsinə müraciət edən paytaxt sakini Tofiq Qasımov bildirib ki, avqustun 6-da özünü hüquq-mühafizə orqanlarının polkovnik rütbəli zabiti kimi təqdim edən əvvəldən tanıdığı Rizvan adlı şəxs tərəfindən dələduzluq yolu ilə aldadılaraq 11000 manat pulu mənimsənilib. Şikayətçi ərizəsində həmin şəxsin pulu ondan oğlunu universitetlərdən birinin hüququ fakültəsinə düzəldəcəyi adı ilə aldığını qeyd edib. Həyata keçirilən əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində dələduzluq etməkdə şübhəli bilinən, əvvəllər Cinayət Məcəlləsinin müxtəlif maddələri ilə dəfələrlə məhkum olunan Rizvan Cəfərov saxlanılıb. Saxlanılan zaman onun əynində Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar xidmətin əməkdaşı olmadığı halda, həmin orqanın xüsusi geyim forması olub. Qeyd edilən faktla bağlı Xətai Rayon Polis İdarəsinin İstintaq Şöbəsində Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddəsi ilə cinayət işi başlanılıb, araşdırmalar aparılır. Polis əməkdaşları dələduzluq etməkdə şübhəli bilinən Rizvan Cəfərovun digər analoji cinayətlərdə iştirak etdiyini də istisna etmir. Onun dələduzluq və ya digər qanunsuz əməllərindən zərərçəkən başqa şəxslər varsa, bu barədə Daxili işlər Nazirliyinin “102” Zəng Mərkəzinə və ya Xətai Rayon Polis İdarəsinə məlumat verə bilərlər. Просмотреть полную новость
  7. Şinlər haqqında: Təkərlərin Ömrü, Təkərlərin saxlanması, Təkərlərin Yol Tutuşu və Qar şinləri . Minik avtomobillərinin şinləri haqqında bilməmiz lazım olan həyati mövzulardan bəzilərinin çox da detallarına girib, yazını darıxdırıcı hala gətirmədən sizlərə çatdırmaq istəyirəm. Təkərlərin Əhəmiyyəti və Şinlər haqqında Bilmemiz Lazım olanlar Şinlər bir vasitənin ən əhəmiyyətli, ən həyati ünsürlərindən biridir. Əslində biridir yerinə dördüdür demək daha doğrudur. Vasitənin və sürücünün performansını yerə əks etdirən, vasitənin təhlükəsiz yol almasını və əyləc quruluşlunca da təhlükəsiz bir məsafədə dayanmasını təmin edən bir funksiyası vardır. Minik avtomobillərinin içindəki yükle birlikdə ümumiyyətlə 1 tondan çox ağırlıqda olduğu və 50 km. ilə 250 km. arasında bir sürətlə gedə bildiyi düşünülərsə şinlər üçün 'həyati' kəliməsindən istifadə səbəbi daha yaxşı aydın olar. Yaxşı, bu qədər həyati və əhəmiyyətli olan şinlər haqqında kifayət qədər məlumatımız var mı və şinləri lazım olduğu qədər əhəmiyyət verə bilirikmi? Təkərlərin xarici görünüşünün aldadıcı olduğunu, yaxşı vəziyyətdə kimi görünən bir çox şin zamanla görünüşünü itirdiyini, sərtləşərək əyləc məsafəsinin uzanması nəticəsində həyati risklər daşıdığını əvvəlcə bilməmiz lazımdır. Ayrıca buzda sürüşmə edərək motor gücünü birə bir yola verə bilməz, bu səbəbdən yanacaq tələbatınıda artırır. Yer qavraması azaldığı üçün döngələrdə sovrulma ehtimalı ola bilir. Təkərlərin saxlanması Şinlər uyğun şərtlərdə saxlanılır isə heç istifadə edilməsə belə bir müddət sonra sərtləşir. İstifadə edilməyən rezin günəş işığı görməyən yerlərdə və otaq temperaturunda (15-25 C.) heç bir kimyəvi maye və buxarının olmadığı, təmiz bir rəfdə, mümkünsə bir torba içində, üstünə ağırlıq gəlməyəcək şəkildə saxlanması lazımdır. Əgər disksiz isə dik və yan-yana, diskli isə hər ikisini eyni mövqedə, üst-üstə qoyularaq yerdən yüksəkdə bir rəf üzərində mühafizə edilməlidir. Şinləri dəyişdirmə vaxtı Bütün bu tədbirlərə baxmayaraq 5 ildən artıq rezin sərtləşməsinə mane oluna bilməz. Çox uyğun şərtlərdə saxlansa belə 10 ili aşan rezin qətiyyən istifadə edilməməlidir. Təkərlərin istehsaldan çıxış tarixləri xarici mənbələrin birində 52 həftədən bir və il olaraq yer alır. Məsələn 44/2010 kimi. Bu rəqəm ilin 44-cü həfdəsində 2010 da çıxarılmış olduğunu göstərir. Təkərlərin kilometr ömürləri üçün bir dəyər vermək çox doğru olmaz çünki avtomobilin hansı yol şəraitində və hansı iqlimdə, necə istifadə edildiyinə bağlı olaraq bu müddət dəyişər. Çox pis yol şəraitində, çox isti havada və çox yüksək sürət, davamlı istifadə 1500 km. qədər düşə bilir və müxtəlif ralli çempionatlarında şinlər bir neçə dəfə dəyişdirildiyi belə olur. Lakin bunun əksi də mümkündür. Yəni 4 ədəd şinlə düzgün asfalt yollarda, yavaş və yumşaq istifadə edərək 40 min, 50 min kilometr də edilə bilər. Şinləri Əyləc (Tormuz) məsafə Şinləri əyləc məsafəsi zəminin asfalt və ya sabitləşdirmək, quru, yaş, qarlı və buzlu olmasına görə dəyişdiyi kimi, şin xüsusiyyətlərinə, aşınma vəziyyətinə, sərtləşmə dərəcəsinə, hava təzyiqinə bağlı olaraq da dəyişir. Məsələn 50 km. sürətdə asfalt quru yerdə əyləc məsafəsi təxminən 8 metr olan zaman, yaş yerdə 16 metr, qarlı yerdə 32 metr, buzlu yerdə 64 metrə qədər çıxar. Təkərlərin Havası Tubeless (Daxili Kamersiz) şin hava təzyiqi hər marka və model üçün firmalar müəyyən edir. Bar və ya Psi olaraq ifadə edilən (1 bar = 14.5 Psi) bu dəyər vasitənin benzin anbarı qapağında, qapı kilidinin altında və ya başqa bir yerində və bələdçi kitabçasında mütləq göstərilir. Ümumiyyətlə sərnişin və yük ağırlığına görə də bir neçə psi təzyiq əlavəsi məsləhətdir. Mümkün qədər ön və arxa təkərlər üçün ayrı-ayrı ifadə edilən bu dəyərlərə sadiq qalmaq lazımdır. Sağdan soldan edilən tövsiyələrə uyğun gələrək bu dəyərlər dəyişdirməməlidir. Çünki təəssüflər olsun ki, bu mövzularda səhv məlumatları olan və bunu önünə gələnə təklif edən, şin enmiş halda olursa yolu daha yaxşı qavrayar, buzda sürüşməz deyənlər belə var. Fürsət olduqca təkərlərin hava təziqlərini soyuqkən yəni hələ mühərrik işə salınmamış nəzarət etmək və ən azından uzun yola çıxmadan əvvəl bütün təkərləri göz ucu yoxlanışdan keçirməkdə fayda vardır. Hərəkət halında ikən müəyyən sürətlərdə sükanda titrəmə varsa bu vəziyyət təkərin bir balans problemi olduğunu, əyləc edildiyində (sükan düz tutulduğu halda) avtomobil sağa sola çəkirsə , ön şinlərin hava təzyiqində fərqlilik ehtimalını və vasitədə tullanma düşmə lazımından çox hava vurulduğu ehtimalını ortaya qoyur . Avtomobili və sərnişəni içi hava dolu təkərlər daşıyır. Bu səbəblə şin içindəki hava təzyiqinin təklif səviyyəsində olması vacibdir. Tubeless şinlər yanaqlarda yarılmadığı və diskdə əyrilik və krekinq olmadığı müddətcə mismar və bənzəri şeylərin batmasıyla, hərəkət halındaykən içindəki hava dərhal və tamamilə boşalmaz. Bu səbəblə bagajımızda avtomobilin 12V lik yandıran yeri ilə çalışan elektrikli bir hava nasosu saxlamaq bəzən ehtiyyat şindən belə daha lazımlıdır. Şinin hava təziqi düşmüşsə mütləq bir səbəbi vardır. İlk işimiz bir usdaya çatmaq və boşalmış təkərin təmiri etdirmək eyni zamanda digərlərindədə balans işlərinin aparılması şərtdir. Hava təzyiqi düşmüş bir şinlə həm sürət yığmaq həm uzun yol getmək xeyli risqlidir. Qar şinləri (Təkərləri) Necə ki havalar soyuduğu zaman paltar və ayaqqabılarımızı dəyişirik, havalar soyumağa başlayanda istilik orta +5 dərəcənin altına düşdüyündə "Qar şinləri" nə ehtiyacı vardır. Çünki yazlıq təkərlər bu dərəcələrdə asan sərtləşir. Yol tutması azalır. Əyləc məsafəsi uzanar. Hələ bir də qar yağarsa rezin performansı təhlükə yaranmasına səbəb olacaq qədər düşər.. Qar şinləri normal Şinlər görə bu aşağı temperaturda nisbətən daha yumşaqdır. Dişləri dərin və kəskindir. Təkərin kürək naxışı qarda və buzda sürüşməmək və yola yapışmağa görə nəzərdə tutulmuşdur. Qış şəraitində performansları görüləcək qədər yaxşıdır. Xüsusilə yeni ikən, yəni hələ sərtləşməmiş çox daha funksionaldır. Qar şinlərinin qışı sərt və uzun keçən yerlərdə mütləq istifadə edilməsi lazımdır. Havalar isindiyi zaman dəyişdirilməsi lazımdır çünki performansları isti havalarda yazlıq təkərlər kimi deyildir
  8. Tork və at gücü (hp) nədir? Güc və tork avtomatlaşdırma sənayesində xüsusilə də avtomobilə tez-tez qarşılaşdığımız iki anlayışdır. Hər nə qədər bu anlayışlarla əlaqədar fikir sahibi də olsaq tam mənasıyla məlumatımız olmur. "Bu at gücü avtomobilin harasındadı?" Sualı da əslində bir nöqtədə bu anlayışları bağlıdır. Bəs bu at hardadırt? At yox daha doğrusu at gücü (horse power) adından da aydın ola biləcəyi kimi bir güc vahididir. Vahid zamanda çıxarılan və ya isdifadə olunan enerjiyə güc deyilir. Vahidi, tərifdən da asanca aydın ola biləcəyi kimi Joule / Saniye'nin. Bu anlayışla məşğul olan, 18-ci əsrdə buxar mühərriki inkişaf etdirən, James Watt'ın xatirəsinə J / s, vat olaraq adlandırılmışdır. Yəni gücün vahidi (W) wattır. Vatt kiçik bir dəyərə qarşılıq gəlməkdədir, bu səbəblə güc qarşımıza daha çox vat 1000 qatı olan kilowatt (kW) olaraq çıxar. Bir nəqliyyatda gücün əmələ gəldiyi yer isə motordur. At gücü də ( hp şəklində qısaldılır) eyni kilowatt kimi bir güc vahididir. Bir enerji stansiyasında və ya bir elektrik süpürgəsini kW seçim edilərkən ,mövzu bir avtomobil mühərriki olduqda ümumiyyətlə güc hp cinsində ifadə edilir. Bu da belə bir vərdişdir. Yəni çox çətin deyil əslində, hər ikisi də güc. 1bg = 0,7457kW və ya 1kW = 1,3410bg dəyərinə qarşılıq gəlir hamısı bu. Hətta bəzi texniki Dökümler brake horse power (bhp) ifadəsinə rast gəlmək mümkündür. Bu ifadə volandan alınan güc üçün istifadə edilməkdədir. Tork eyni şəkildə bilindik bir anlayış əslində. Lisey illərindən dost olduğumuz moment, torkun digər adı. Nə idi? Qüvvət ilə qüvvət qolunun hasili bizə momenti verir idi. Vahidi N.m (Qüvvət x Yol). Qısacası tork bir cismin bir ox ətrafında dönməsinə səbəb olan təsirdir. Gələk işin praktik qisiminə. Bir yük maşını düşünün: Yüklü və bir yoxuşun başında dayanmaqda. Bu yük maşınının: Oxşar yükle daha dik ölçüyə sahib bir yoxuşu tırmanabilmesi üçün və ya Daha çox yükle eyni eğimdeki yoxuşu tırmanabilmesi üçün ehtiyac duyduğu şey daha çox torktur. Bu yoxuşu daha sürətli dırmaşması üçün lazımlı şey isə daha çox gücdür. Güc və tork ilə bağlı başqa məlumatlar vermək lazım olsa ki lazımdır, bunlar deyilə bilər. Bir avtomobilin mühərrikinə bağlı texniki məlumatlar araşdırıldığında güc və torktan müəyyən bir dövr / dəqiqə dəyərində bəhs edilir. Şəkildə də göründüyü kimi bu mühərrik üçün maksimum güc 73kW, 6000d / d olaraq verilmiş. Maksimum tork isə 128N.m, 3800d / d olaraq verilmiş. Bunun səbəbi avtomobillərdə istifadə daxiliyanma mühərriklərin güc və tork dəyərinin hər iş dövründə eyni olmamasıdır. Bu benzinli mühərrik (Toyota 1.33 Dual VVT-i) avtomobilə maksimum gücü 6000dövr / dəqiqədə, maksimum fırlanma isə 3800dövr / dəqiqədə təmin etməkdədir. Bu dəyərlər yanacaq növü, mühərrik konstruksiyası kimi bir çox xüsusiyyətə bağlıdır. Yəni mühərrikdən mühərrikə dəyişiklik göstərir. Ayrıca bir ümumiləşdirmə etmək lazım olsa eyni mühərrik həcminə sahib biri benzinli digəri dizel iki mühərrik müqayisədə benzinlide gücün, dizeldə isə torkun daha yüksək olduğunu söyləmək mümkündür. Bu məlumatların detalları mövzusunda fikir sahibi olmaq istəyənlər Termodinamika sistemini otto və diesel çevrimlərini araşdıra bilərlər. Güc və tork dəyərləri bir mühərrikin yalnız kağız üstündəki məlumatları deyil, eyni zamanda istifadə xüsusiyyətləridir. Bu dəyərlər mühərrikin minik, yüngül ticari, iş maşını qruplarından hansında istifadəyə təyin oluna biləcəyi barədə ciddi parametrlərdir.
  9. V-Tec,Vanos,VVT-i,VVC,VarioCam nədir?İşləmə prinsipi necədir? Yuxarıda qeyd elədiyimiz kimi aşağı yuxarı eyni mexaizmli olan lakin fərqli adlandırılan sistemlərin və ya sistemin nə olduğundan və necə işlədiyindən,nə işə yaradığından bəhs etmək isdəyirik.İsdifadəçilərin ağlını bulandırmamaq üçün biz məqaləmizdə bütün bu sistemlərə qısaca V-Tec deyə xitab etmək isdəyirik. Mühərrikin işləmə prinsipini V tipli mühərriki nümunə götürərək ağlımızda canlandıraq.(Qeyd etdiyimiz V-nin ,V-tec-in V-si ilə bir əlaqəsi yoxdur) .Porşenlər silindir daxilində hərəkət edən zaman alt hissədən Silindir milinə bağlı olurlar,motorun üst hissəsində isə Eqzantrik milinin (Qaz paylayıcı milin) hərəkət etdirdiyi klapanlar mövcuddur.Saat-dərəcə sistematikası ilə klapanlar müəyyən anda və stabil aralıqlarla açılıb bağlanırlar.Eqzantrik mili isə gücünü qayışla bağlı olduğu Silindir milindən alır.(Silindir mili ilkin hərəkət gücünü Start motorundan alır-Starter) Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi klapanlar eqzantrik milinə bağlı olan eqzantrik burunları ilə stabil intervalda açılıb bağlanırlar.Motor dövrünün çoxalması üçün yanacaq inyeksiya sistemlərinin daha çox yanacaq inyeksiya etməsi lazımdır.Yalnız bu şəkildə motor A faydalı işini əldə edə bilər və avtomobili hərəkət etdirə bilmək üçün lazım olan gücə çata bilər (Minimum tork).İnyeksiya sistemlərinin çalışma şəklindən danışdığımız zaman sabit yanacaq inyeksiya edən injektorun daha çox yanacaq inyeksiya etməsi üçün ya daha uzun müddət açıq qalması,yada yanacaq inyeksiya potensiyalının çox olması şərtdir.(1000cc).İkinci tip yanacaq inyeksiya sistemləri daha çox idman avtomobillərində tətbiq edilir.V-Tec isə əsas olaraq aşağı mühərrik həcmli və ekonom avtomobillər üçün nəzərdə tutulmuş sistemdir.Motor dövrü qalxdıqca klapanların açıq qalma müddəti qısalır,bu isə inyeksiya sisteminin ona lazım olan uzun müddətdə yanacaq inyeksiya etmə şansını əlindən alır.Mühəndislər Motor dövrü qalxarkən azalan klapanların açıq qalma müddəti problemini həll etmək üçün zamanla dəyişə bilən klapan idarəetmə sistemini kəşf etmiş və tətbiq etmişdirlər.Bu sistem ilə müəyyən bir dövr aralığından (Əslində Klapanların müəyyən açıq qalma zamanı səviyyəsi aşağı düşən andan) sonra klapanları daha ucun müddət açıq saxlamaq münkün olur.Belə olan halda inyeksiya sistemləri tam lazimi qədər yanacaq pompalaya bilir və paralel olaraq motora daha ucun zaman zərfində hava davamlı daxil ola bilir.Bu isə normal bir avtomobildə yuxarı dövrlərdə Tork düşüşü olması yerinə (Müəyyən bir andan sonra daha çox yanacaq inyeksiya oluna bilmədiyi üçün motorun gücü avtomobil üzərində faydalı iş qazana bilmir) əksinə Tork artışı ilə nəticələnir. https://www.youtube.com/watch?v=fag2i4wrzyw Təxmini bildiniz ki V-Tec motor üçün hansı işi icra edir.İndi isə bunu necə və nə şəkildə edir,ondan danışaq. Sistemin işləmə prinsipini sadə dildə izah edək. Normal bir eqzantrik milində (2 əmmə,2 eqzoz klapanı olan motor üçün ) V tipli bir motorda 4 eqzantrik mili vardır. Bir tərəfdə hərəkət edən silindirlərə 2 eqzantrik mili düşür (1 də olur) bu millərdən biri əmmə klapanlarını açmaq üçün digəri isə eqzoz klapanlarını açmaq üçündür.Əmmə klapanlarını açan eqzantrik mili üzərində hər silindir başına 2 eqzantrik mili burnu vardır (2 klapan olduğu üçün) Hər burun saat-dərəcə sistematikası ilə zamanı gələndə klapanı önə doğru itəliyərək klapanı inyeksiya üçün açır.Klapanın açılma məsafəsi eqzantrik milinin burun uzunluğundan və enindən (yanaqlarından)aslıdır (Yarış avtomobillərində motor modifikasiyası zamanı bu millər daha enli yanaqlı və uzun burunlu olanlar ilə dəyişilir) . Klapanları daha çox açmaq (Yüksək dövrlərdə) klapanın açıq qalma müddətini təbiki uzadır.Bunun üçün bizə daha uzun və enli yanaqlı eqzantrik burunu lazımdır. Mühəndislər bu problemin həllini belə tapmışdırlar. 2 əmmə klapanını açan burunun ortasına hər iki burundan daha uzun eqzantrik çıxıntısı yerləşdirilmişdir.Diəgr tərəfdən klapanların sapları üzərində burunların onları irəliyə hərəkət etdirmələri üçün lövhələr vardır.2 kiçik və bir ortada yer alan eqzantrik çıxıntısı üçün toplamda 3 lövhə vardır.Bu lövhələr bir dü xətt üzərində durduqları zaman daxillərində hərəkət edə bilər pim yuvasında yer alan pimlər vardır.Mühəyyən bir andan sonra (V-Tec işə düşmə anında) bu lövhələrin yanında yer alan Selanoid sistem ECU dan aldığı məlumatla bu 3 lövhəni kənardan öz pimii ilə lövhə pimini sürüşdürərək 3 lövhəni biri birinə bloklayır.Bu zaman ortada yer alan uzun çıxıntı işə başlayır.Bir az əvvəl biri birindən azad hərəkət edən ortancıl və yan lövhələr indi biri birinə bloklandığı üçün yandakı 2 lövhə ortancıl çıxıntının ortada yer alan lövhəyə təsiri ilə daha çox sıxılırlar.Bu isə klapanların daha çox açıq qalmasına səbəb olur.Mühərrik dövrü azalanda isə 3 lövhə eyni xətt üzərində dayanan anda Selanoid valf pimi özünə doğru qaytararaq 3 lövhəni yenidən azad formaya salır. Yuxarıda müxdəlif adla qeyd edilən sistemlər ,Selanoid valfın sayına və yerləşməsinə, açma-bağlama şəklini görə biri birilərindən fərqlənsədə eyni işi görürlər. Beləliklə V-Tec sistemə sahib bir motor daha rahat yuxarı dövrlərə çıxa bilir.Belə olan halda sürət qutusu pillələri keçirmələri zamanı tork itgisinin qarşısı alınmış olur.V-Tec motorlu avtomobillərin müəyyən dövrdən sonra dövr gösdərgəsinin anidən qalxması V-Tecin qoşulması deməkdir. V-Tec çox sərfəli və performas artırıcı sistem olsada, baxım xərcləri və cətinlikləri ola bilir.Avtomobil isdifadəçilərinin bu tipli mühərrikə sahib avtomobil almadan öncə 2 dəfə fikirləşmələrində fayda vardır.
  10. Soyuq havalarda motor niyə ikinci dəfədə işə düşür? Maraqlı bir mövzu ola biləcəyini düşündük.Baxmayaraqki soyuq havalar geridə qalıb yenədə bildiklərimizi gec də olsa çatdırmaq isdədik.Biz burada bir avtomobildə ola biləcək deyildə,ölkəmizdə yaşı 10 un üzərində olan avtomobillərin yarısında soyuq havalarda kütləvi yaşanan problemdən bəhs edirik. Kütləvi şəkildə oxşar olaraq yaşanan bu problemin səbəbini çoxda uzatmadan məqalənin əvvəlində qeyd etmək isdəyirik.YANACAQ.İxdisasımız benzinli mühərriklər olduğu üçün bilmədiyimiz Deasel mühərriklərdən bəhs etmədən Benzinli motorlarda problemin səbəblərinin dərinliklərinə gedək. Motorların işləmə prinsipini yadımıza salaq.EFİ sistemlərdə yanacaq inyeksiya sistemi əmmə manifoldunun motora daxil olduğu yerə yanacağı inyeksiya etdiyini bilirik.İnyeksiya zamanı çox insan yanacağın silindirlərə maye halda daxil olduğunu düşünsədə son 20 ildirki bu belə deyil.İnyeksiya sistemi (İnjektor) əmmə klapanı açılmasına 4` ə qalmış inyeksiyanı başladır və saat-dərəcə sistematikası ilə ortalama 9` (Dərəcə) -yə qədər açıq qala bilir.Motorun düzgün işləməsi və vuruntunun (AKT) normaldan çox olmaması üçün yanacaq və hava əmmə manifoldunun klapana yaxın hissəsində yüksək hərarətdən homogen şəklə gəlir(RVP) əmmə klapanı açıldığı zaman silindir daxili əmələ gələn vakum ilə qarışıq silindir daxilinə sovrulur və silindir atmosferində qismən bərabər paylanılaraq alışdırma şamının qıvılcımı ilə silindirin hər tərəfində eyni bərabərlikdə yanır.İdling dövrü 500rpm olan motorun inyeksiya sistemi dəqiqə başına 21mkg yanacaq inyeksiya edirsə 1 saniyədə 0.35mkg ,1 dövrdə isə (Bir inyeksiya fazası üçün) 0,042mkg yancaq inyeksiya edir deməkdir.Bu olduqca kiçik bir rəqəm kimi görünsədə işə çevrildikdə olduqca yüksək faydalı iş əmsalı olduğu anlaşılır.İnyeksiya olunan yanacağın buxarlanması və hava ilə homogen olması üçün istehsalçılar motor bloku tərtib edərkən eqzoz xətdi istiliyindən və ya xütusi reziztor dəsdəkli qurğulardan isdifadə edərək yanacaq hava qarışığını homogen hala gətirirlər.Homogen olmayan qarışıq silindir daxilinə inyeksiya olunan zaman yanacaq porşen səthində toplanır və bu səbəbdən motorda yüksək vuruntu əmələ gəlir ,sabahları soyuq olan motorda isə yanacaq hava qarışığı homogen hala çevriləməyən zamanı motor yüksək vuruntudan stop edir. Keyfiyyətli bir yanacaqğın normativi isə soyuq havalarda buxarlana bilən ,isti havalarda isə çox da buxarlanmayandır.Bu səbəblə təmiz və düzgün emal edilmiş yanacaq və eləcədə düzgün şəraitdə saxlanılmış yanacaq soyuq havalardada buxarlana bilməlidir.Bu şəkildə motor vuruntusuz bir şəkildə ilk işə salmada sağlam işləyə bilər.(Qeyd-isti havalarda tez buxarlanan yanacaq inyeksiya sistemində tıxanmalara səbəb ola bilir)
  11. Avtomobillərdə asqı sistemi nədir?Necə işləyir? Azforum.az bu dəfə maraqlı mğvzuya toxundu.Bu məqaləmizdlə avtomobillərdə hərkəsin demək olarki tam bilmədiyi sistemlərdən danışırıq.Bir avtomobilin performansını düşündüyümüzdə ilk olaraq vasitənin at gücü, fırlanma və 0-100km sürətlənmə dəyərləri gözümüzün önünə gəlir. Lakin sürüşə nəzarət edə bilmədikdən sonra istədiyi qədər güclü olsun bir əhəmiyyəti qalmır. Avtomobil istehsalçıları artıq 4 taktlı mühərriklər mövzusunda usta oldular və avtomobillərin performansını artırmaq üçün bu asqı sistemlərinədə üsdünlük ciddi verirlər. Avtomobildəki asqı sisteminin məqsədi, təkərlərlə yol arasındakı sürtünməni maksimum edərək, sükan üstünlüyünü optimal səviyyəyə çıxartmaq və qüsursuz dönüş əldə etməkdir. Bu avtomobil içində səyahət edənlərin təhlükəsizliyi və rahatlığı üçün əsası dərəcədə əhəmiyyətlidir. Əgər yollarımız qüsursuz düzlükdə olsaydı, asqı sistemlərinə bu qədər çox ehtiyac olmazdı. Amma xüsusilə ölkəmizdə yolların vəziyyətini hamımız bilirik və düşünürəmki hərkəs avtomobilini idarə edərkən böyük bir çuxura salmışdır. Təbii ki, bu vəziyyətlərdə avtomobil zərər görməklə qalmır, ola biləcək bir qəzaya da olmuş olur. Nyutonun hərəkət qanunua görə bütün qüvvələrin istiqamət və böyüklük komponentləri vardır. Təkər bir dik yerdən keçərkən, yuxarı istiqamətdə bir tullanma olur. Bu tullanma nəticəsində əgər dayandırılması münkün olmasa ,avtomobilin yerlə əlaqəsi kəsilərək son dərəcə stabil olmayan bir vəziyyət meydana gələcəkdir. Bax bu nöqtədə asqının yuxarı tullanmaları udmasıyla təkərin yol ilə olan əlaqəsini davam etdirməsini təmin etməsi lazımdır. Asqı Sistemini Meydana gətirən hissələr. Asqı Bloku - avtomobilin mühərriki və digər parçalarını üzərində saxlayan ana qəfəs quruluşdur. Asqı sistemi - asqı sistemi bloka bağlı olub, müxdəlif enerjiləri udarkən titrəmə və tullanma kimi şeylərin bloka biruzə verməsinin qarşısını alır. Sükan Sistemi (Bağlantı qolu) - Sürücünün avtomobili idarə edə bilməsini təmin edən mexanizmdir. Təkərlər və Şinlər - Yol ilə təması və aradakı sürtünmə qüvvəsi ilə vasitənin hərəkət edə bilməsini təmin edən vahidlərdir. Asqı Sisteminin Hissələri 1. Yay (Purjunlar) Təkərlər avtomobilin bütün yükünü üzərlərində daşıyırlar. Elastik strukturları səbəbiylə təkərin qeyri-normal yolda asqı blokuna yaxınlaşır, çuxurlarda asqı blokundan uzaqlaşmasına səbəb olaraq diskonfort hissi minimuma endirir. Yay növləri bunlardır; Yarpaq yay Helisel yay Burulma çubuqlu yay Pnevmatik (hava yastıqlı) yay Hidro pnevmatik yay Yarpaq yay (Purjun) Əsasən yük maşını və köhnə tip avtomobillərdə istifadə edilər. Yay polad çıxarılan bu yarpaqlar üst-üstə qoyularaq kelepçelerle sabit turmaları təmin edilər. Boyları bir-birindən fərqli, yarpaqların üst üstə düzülməsiylə qurulan bu sistem ümumiyyətlə ağır yük maşınlarında istifadə edilir. Hissələrin hamısı mərkəz blotu ilə bir-birinə bağlanır. Əsas yarpağın hər iki ucu qıvrılaraq ön ox və asqı sistemlərinə bağlanır.turulur. Yaylanma əsnasında yay yarpaqları bir-biri üzərində sürtünərək sürüşmə edirlər, sürtünmənin ən aza endirilməsi yarpaqların ömrünü uzadır. İndiki vaxtda artıq az qala heç istifadə edilməyən bu sistem, ən səmərəsiz asqı sistemlərindən biridir. Helisel Yaylar Minik avtomobillərinin və sərnişin avtobusların asqı sistemlərində istifadə edilər. Yumru kəsikli yay poladla hazırlanmış çubuqların isidildikdən sonra qəliblər üzərinə tökülməsiylə formalaşdırılır. Hər vasitənin ağırlığı fərqli olduğundan yay diametri və paxla sayı buna görə çıxarılar. Helisel yaylar, ön asqı sistemində alt və üst yelləncəklər arasına bağlıdır. Helisel bulaqlar, qırıldığında və ya elastikliyini itirdiyində yenileriyle dəyişdirilir. Bunun xaricində hər hansı bir baxıma ehtiyacı yoxdur. Burulma Çubuklu Yaylar Burulma çubuqlu yaylar bir və ya birdən çox uzun polad çubuqlardan meydana gəlir. Bu çubuqlar burulmaya qarşı müqavimətli vəsaitlərdən çıxarılar. Çubuğun bir ucu kvadrat şəklində hazırlanaraq avtomobilin asqı blokuna dönməyəcək şəkildə qrulaşdırılır. Digər ucu da asqı sisteminin uclarından birinə bağlanaraq, yolda təkərin hərəkətlərini yumşaldıb elastikliyı təmin edir. Çox uzun ömürlü olmurlar və ani və sərt yüklənməylə qırıla bilərlər. İndiki vaxtda ümumiyyətlə arxa asqı sistemlərində isdifadə edilir.Əsasəndə ön ötürücülü avtomobillərdə isdifadə edilir. Pnevmatik (hava yastıqlı) Yaylar Pnevmatik yaylar, havalı asqı sistemlərində istifadə edilir. Hər tekerde yay yerinə hava yastığı qoyulur. Ümumiyyətlə sərnişin avtobusları, yük maşını kimi təzyiqli hava sistemi olan ağır nəqliyyat vasitələrində istifadə edilır. Hava yastığı, qoruyucu bir qab içində hava ilə şişirdilmiş rezin balondan meydana gəlir. Avtomobilin bütün ağırlığı bu hava yastıklarına üsdündə olur. Hava yastıqları, avtomobilin kompressorundan gələn təzyiqli hava ilə şişirdilir. Sistemdə olan səviyyə nizam aparatı, kuza ilə asqı bloku arasındakı məsafənin hər mövqedə bərabər qalmasını təmin edir. Səviyyə nizam aparatı idarəetmə qolu ox ilə əlaqəlidir. Vasitə yükünün çox olması halında kuza yastıqlar üzərinə oturur oxa yaxınlaşmaq istəyir. Yastığın çökməsiylə idarəetmə qolu, səviyyə nizam aparatı təsir balonlarına dolan havanın təzyiqinin artmasını təmin edır. Yastıq, kuza ilə ox arasında nizamlanmış məsafəyə gələnə qədər şişir. Avtomobil yükünün azalması halında hava yastıqları sərbəst qalaraq ox ilə kuza arasındakı məsafəni açmaq istəyir. Bu vəziyyətdə də idarəetmə qolu, səviyyə nizam aparatını tərs istiqamətdə təsir ilə yastıq hava təziqlərini lazım olduğu qədər aşağı salır. Havası endirilən yastıqlar, kuza ilə ox arasındakı nizamlanan məsafənin sabit qalmasını təmin edir. İdarəetmə qolu, səviyyə nizam aparatı ilə birlikdə çalışaraq avtomobil yükünün artması halında hava yastıklarına verilən havanın təzyiqini artırır. Yük azalması halında yastıq hava təziqi aşağı salınır. Nəticə olaraq yay və kuza arasındakı məsafə hər zaman sabit qalır. Amortizatorlar Asqı sistemini bu ana qədərki qisimiylə düşündüyümüzdə bir atma mexanizmindən fərqli olmadığını görəcəksiniz. Çünki yaylar üzərlərinə gələn yükü yumşaldaraq tərsi istiqamətdə çatdırma vəzifəsini öz üzərinə götürür. Yəni çuxurlardan keçən avtomobildə təkər asqı blokuna yaxınlaşır və yay xeyli sıxılır, yay köhnə halına dönərkən böyük bir qüvvətlə təkəri geriyə itələyir Bu proses heç dayanmadan davam edir.Məhz bunun olmasına maneə törədən yalnız kiçik bir sistemdir. Davam edən zərbələri udaraq yox edən bu sistemə amortizator adı verilir. Hal hazırda avtomobillərin çoxunda boru amortizatorları isdifadə edilir. Bu amortizatorlar təsir cəhətdən ikiyə ayrılır, bunlar; tək təsirli və cüt təsirlidir. Tek təsirli amortizatorlar, açılma və ya bağlanma halından yalnız birində vəzifə icra edir, digəri sərbəstdir. Cüt təsirli amortizator isə həm açılma və həm də bağlanma halında vəzifə icra edirlər və ən çox istifadə olunan amortizator tipi də budur. 3. Askı sistemləri Tekerleklerin avtomobillə əlaqəsini təmin edən sistemlərin bütününə "asqı sistemi" deyilir. Ön təkərlərin vasitəyə əlaqəsini təmin edən sistemə ön asqı sistemi, arxa təkərlərin vasitəyə əlaqəsini təmin edən sistemə isə arxa asqı sistemi deyilir. Askı sistemi, təkərlərin döngələrdə yan qüvvələrin təsirində yola davamlı düz basmasını və yol səthindəki girinti-çıxıntıların meydana gətirdiyi yan titrəşmələrin ən aza endirilməsini təmin edir. Asqı sistemləri əsası etibari ilə sabit və sərbəst asqı sistemləri olaraq ikiyə ayrılar; Sabit Askı Sistemi Bu sistemdə ox hər iki təkəri bir-birinə bağlayır. Yəni bir təkər üzərinə gələn qüvvət və ibarət olan titrəmə digər təkəri də təsir edər. Titrəmələrin çox olması olduqca diskonfort bir sürüşə səbəb olue. Lakin bu asqı sistemini meydana gətirən hissələr az və sistem sadə olduğundan qiyməti,xərcləri az,təmiri asan və ömrü daha uzundur. Bu səbəblə ağır nəqliyyat vasitələrində əsasən isdifadə edilən sistemdir. Sərbəst Askı Sistemi Minik avtomobillərin hamısında ön asqı sistemi kimi istifadə olunur, bəzi vasitələrdə arxada da sərbəst asqı sistemi istifadə edildiyi görülür. Bu sistemdə asqı sistemlırində bir-birindən müstəqil olaraq işləyirlər. İki təkər arasında birbaşa əks əlaqəsi olmadığından, sağ və sol təkərlərdə dayandırılması mexanizmləri müstəqil olaraq işləyir və çox daha konfortlu bir sürüş təmin edilmiş olur. Yaysız kütlə az olduğundan və aşağıda tutulabildiyindən rezin yol tutması çox yaxşıdır və titrəşmələr çox daha yaxşı absorbe edilə bilər. Lakin bu sistemlərdə təkərlər çox hərəkətli olduğundan və bir-birləri ilə bağlı olmadıqlarından yanal qüvvələrə dayanıqlılıqları daha az və aşınmaları daha asandır. Lakin minik avtomobillərdə bu sistemin istifadə edilməsi rahat bir sürüş və rahatlıq üçün əvəz olunmazdır. Ən çox istifadə edilən sərbəst asqı sistemi MacPherson sistemidir. 4. Stabilizator çubuqlar Bar və ya digər adıyla stabilizator, döngələrdə mərkəzəqaçma qüvvəsinin təsiriylə avtomobil gövdəsini xaricə doğru sovrulan avtomobilin təkərlər arasındakı bucaq fərqini azaldaraq daha idarəli hərəkət etməsinə imkan verir. Qısaca sovrulma zamanı xaricdə qalan yay basılmağa daxildə qalan yay açılmaqda çətinlik çəkir. Bu vəziyyətdə Stabilizator çubuqları təkər arasındakı fərqli vəziyyəti burulma surətiylə azaldar. Beləliklə sükan hakimiyyətini çoxaldıb vasitənin sovrulmasını və sağa sola yatmasını və bir miqdar da sürüşməyinin qarşısını alır. Bəzi vasitələrdə tarazlıq çubuğunun yanında birde dayanma barı olur. 5. Rotillər Rotil bir qlobal oynaq olub asqı başının yelləncəklərə əlaqəsini təmin edən hissədir. Aks başının üst yellənçəklə əlaqəsini təmin edən mexanizmə üst rotil, alt yellənçəklə əlaqəsini təmin edən mexanizmə da alt rotil deyilir. Rotiller istehsal əsnasında yağlanıp hazır hala gətirilir, sonradan bir yağlama edilməsi mümkün deyil. Rotillerin ümumi vəzifəsi, aks əlaqələrinin təkərin dəyişik vəziyyətlərində belə əlaqəsinin davamlılığını təmin edir. Məsələn Avtomobilin ön təkəri bir daşın üzərinə çıxdığı an, rotiller hərəkətli bir mexanizm olduğundan sistemə bağlı şəkildə yellənçəkləri yuxarı qaldıraraq yenə bağlı qalmasını təmin edir. Yəni bir növ insan qolunun gövdəyə bağlanması funksiyasını öz üzərinə götürür. Bunlara avtomobillərin oynaqları da deyilə bilər.Avto Last sizə bu gün daha bir neçə şey anlatdı.Avtomobil alarkən və satarkən bu mexanizmlərin vəzyəti çox önəmli faktor hesab edilir.Odurki avtomobil alarkən Daxili interyerindən əvvəl asqı sistemlərinə baxmağınız məsləhət görülür.
  12. -ABS ABS sözünün acılış forması Anti-lock braking system. avtomobilin əyləc sisteminə nəzarət edən bir elektro-mexaniki blokdur. ABS sistemi Avtomobil hərəkətdə olan zaman əyləci basdıqda təkərləri bloklayır.Müasir avtomobillərdə ABS sistemi anti-buksovka və qəzalı tormoz funksiyaları ilə təhciz edilib. İlk dəfə bu sistem dəmir nəqliyatında istifadə edildi.İlk testlər lokomativlərdə edildi. İlk testlər nəticəsində asqı sistemi zərər gördü və daha sonra təkminləşdirildi və uğurluq nəticə əldə edildi.Eyni anda təkərləri bloklamaq yox məhz elektron idarə etmə vasitəsilə hər təkəri ayrı-ayrılıqda lazımı qədər bloklamaq olmağını təyin edən sistem quruldu.1920-ci ildə ilk ABS sistemləri qurulmağa başlanıldı.Bunlar ilk dəfə olaraq Samolotların təkərlərinə quruldu.İlk istehsalını Avions Voisin şirkəti etdi.Bu şirkət avtomobil və hava nəqliyatı istehsal edirdi.Həmin dövrdə əyləc sistemi mexaniki idi.Sürücülər əyləc pedalını güclə basmalı idi və trosla təkərləri sıxırdı və buda öz növbəsində avtomobilin idarəsini çətinləşdirirdi.Daha sonra vacum sisteminə keçdilər və nisbətən bu əyləc sisteminin problemi aradan qalxdı. Amma bu vacum sistemi yenədə təkərlərin lazımı qədər bloklanmasını təmin edə bilmirdi. 1936-cı ildə Bosch şirkəti qəzalı vəziyətdə əyləc funksiyasını patenləşdirdi.Lakin bu patenləşmə ilə Bosch şirkəti heçnə edə bilmədi.Həmin dövrdə texnikanın zəif inkişaf etməsi və digital məlumat ötürməsi olmadığından dolayı bir müddət qaldı,çünki əyləci basan zaman saniyənin mində biri qədər reaksiya verməli idi.İlk dəfə ABS sistemi 1971-ci ildə avtomobilə qoyuldu və buda təhlükəli idi,çünki ön təkərləti tam bloklaya bilmirdi.İlk dəfə tam şəkildə işləyən ABS sistemini almanlar düzəltdilər.Bosch çirkətindən başqa 1964-cü ildə Teldix GmbH şirkətidə ABS sisteminin inkişafı üzərində çalışırdı.Onların injeneri Geiz Liber gələcək ABS sisteminin fundamentini qoydu.daha sonra o Mercedes benzin elektronika texnikası ilə təhciz etməyə başladı və 1970-çi ildə tam şəkildə işləyən ABS sistemini elan etdilər. Bunu ABS 2 olaraq adlandırdılar və hər təkərdə sürəti ölçən sensor ,bundan əlavə ABS blokunda iki və daha artıq elektron klapan olurdu.Sistem təkərlərdəki sensorlardan daxil olmuş məlumat əsasında işləyirdi.Əgər onlar müxtəlif sürətlərlə dövr edirdilərsə,sistem özü lazım gəldikdə əyləcləyib sürəti stabiləşdirirdi.Bundan sonra isə sistem əyləçin güçlənməsini təşkil edə bilirdi.bu sistemin ən zəif cəhəti onun elektronikasının zəif olması idi.Daimler-Benz şirkəti proyektə Bosch şirkətinin injenerlərini dəvət etmişdi.Burada injenerlər böyük təcrübə əldə etdilər.Qeiz Liberdən ayrı olaraq işləyirdilər. Bosch şirkətinin injenerləri burada çalışdığı müddət ərzində avtomobil elektronikası barədə çox böyük təcrübə əldə etdilər.Anti Blok sistemini sonda Bosch şirkətinin injenerlərinin böyü səyi nəticəsində tam işlək vəziyətdə düzldə bildilər.1970-ci ildə istehsal edilən avtomobillərə opziya olaraq ABS sistemi qurulurdu.1978-ci ildən sonra artıq iki alman avtomobilinə bu sistem qurulmağa başlanıldı.Həmin dövrdə ABS sistemi avtomobilin dəyərinin 10 faizi təşkil edirdi. 2004-cü ildən etibarən Avropa birliyində satılan hər avtomobildə ABS sistemi və standart komplektasiya olmalıdır. ABS sisteminin işləmə prinsipinə görə o hər təkərdəki dövriyə sayını sayır.Sürüçü əyləci basdıqda elektro magnit klapanlar,hər təkərdəki dövriyə sayına görə sıxılır.Təcrübəli sürücü bunu hiss edir,amma sürücü hər təkərin əyləçinin idarəsini mexaniki şəkildə təyin edə bilmir,bunu ancaq ABS blokunun idarə etmə bloku təyin edir. ABS bloku,elektron və mexaniki hissədən İbarətdir.Elekrton hissəsi təkərlərdəki sensor,və ABS blokunun mexaniki klapanlar hissəsinin yarısında yerləşən elektron blokdur.Mexaniki hissə isə elektro blokun yanında yerləşən və özündə dəmir klapanları saxlayan bir blokdur. ABS sistemi sürəti, əyləc basılma sayını,əyləcin hansı təzyiq əsasında basıldığını,öndə gedən nəqliyatın məsafənin saxlanılmasını və sair funksiyaları olur. Təcrübələr göstərdiki,sürücülər ekstrim vəziyətdə ya əyləci tam basmırlar vəya basıb buraxırlar.Buna görə əlavə olaraq "spet" sistemi quruldu.İlk dəfə bunu 1994-cü ildə Audi A6,C4 modelinə quruldu.proyektin adını "Brake assist" qoydular.daha sonra digər şirkətlərdə həmin standartlara uyğun ABS təkminləşdirdilər. Misal olaraq Volkswagen, Mercedes, Acura, Infiniti, BMW, Citroen, Rolls-Royce, Land Rover və Volvo cəkmək olar."spet" sistemi ABS sisteminin güçünü artırır. Əyləc sisteminə güc catmaqıda o yardımcı qüvvə kimi yardım etməyə başlayır. Sonda qeyd edim ki,ABS sistemində yaranmış hər hansı problem o sistemin düzgün işləməsini qoymur. Sistemdə hər hansı problem olduqda dərhal onu aradan qaldırmaq lazımdır. -ASR (TRC, STC, TRACS, ASC) ABS sisteminin inkişafı nətiçəsində el içində deyilən "anti-zanos" sistemi yarandı.Bu sistem avtomobili hərəkətə gətirən təkərlərdən məlumatı qəbul edir.Hər hansı təkərin sürəti digərlərindən çox olduqda onu avtomatik olaraq "tormozlayır"Nəticədə avtomobildə sürüşmə baş vermir.Xüsusi oalraq vurğulayım ki,müasir avtomobillərdə qaz pedalı ilə mühərrik kəpənəyi (zaslonka) arasında tros yoxdur və bu zaman ESP,ASC sistemi lazım gəldikdə mühəriyin dövriyə sayını aşağı sala bilir. Əgər siz qaz pedalını dibə kimi bassanız belə,idarə etmə bloku sizə avtomobilin yerində sürüşməsini vəya yerdə "şəkil" çəkməyə icazə verməyəcək. RED! belə halları etdikdə adətən sistemi söndürüb edirlər.ASR sistemi hər bir müasir avtomobildə təhciz olunulub.Bu istər sedan istərsədə cip modellərində var.Hər bir sistemin çatışmamazlıqları olduğu kimi bu sistemində çatışmamazlıqları var. Misal üçün belə sistem ,batmış avtomobili çıxartmaqda maneçilik törədəcək.Vəya qarlı ,sürüşkən havada təkərlərin pis olmasına görə avtomobili "batmış" yerdən çxıartmaq çətin olur.Amma belə olduqda sistemi söndürərək çıxartmaq olur.Bunun üçün salonda xüsusi düyməsi olur.Aktiv sürücülər üçün ASR sistemi avtomobili idarə etməkdə çətinlik törədir.beləki həmin sürücülər istədikləri "manevr" etməkdə çətinlik çəkirlər.Bundan əlavə "antizanos" adlandırdığımız sistem lazım gəldikdə diferensialı bloklaşdıra bilir və hər hansı təkərin sürəti digərindən çox olduqda həmin təkəri avtomatik tormozlayır ki,standart sürətə uyğun olsun .Bəzi sürücülər bu sistemi söndürürlər vəya onların qoruyucularını çxıardırlar ki,daha çox "öz məharətlərini" yollarda göstərə bilsinlər.Bu heçdə düzgün deyil.Bu sistem avtomobilin sürüşməsinin qarşısını alır.Nəzərə çatdırım ki, Formula 1 -də bu sistemdən istifadə edilir. -EBD (EBV) Bu sistem ABS sisteminin daha mükəmməl inkişaf formasıdır.Bəzi kataloqlarda hətda ABS+EBD kimi qeyd edilir.EBD sistemi ABS sistemi ilə paralel işləyir.O məlumatı təkərlərdəki ABS sensorlarından alır.Adətən bu sistemin vacibliyi döngələrdə qəfil əyləc basan zaman bilinir.çünki bu sistem hər təkərin məlumatını eldə edir və döngə zamanı qəfil basılmış əyləc avtomobilin hər təkərinə müxtəlif təzyiq altında zərbə yendirir.Bu sistem vasitəsilə onlara lazım olan əyləc gücü tənzimlənilir və avtomobil effektiv olaraq dayanır.Yəniki döngə zamanı qəfil əyləc avtomobilin sürüşməsini qoymur,məhz onu efektiv saxlayır. -BAS,Brake assistant (brake assist, BAS) Təhlükəsizliklə mübarizədə yeni bir sistem olan "brake assistant" sisteminin vacibliyinix üsusi vurğulamaq lazımdır. BAS -bu sistemin əsas funksiyası avtomobili qəfil əyləc basdıqda avtomobilin saxlanma məsafəsini azaltmaqdır.Yəniki avtomobilə qəfil əyləc basdıqda avtomobil istər istəməz bir neçə metr önə gedir,bax bu zaman bu sistem həmin məsafənin azaltmasına xidmət göstərir.Bu sistemin əyləc pedalında xüsusi sensor var.Bu sensor əyləc pedalının nə qədər və hansı təzyiq altında basıldığını təyin edir.Sürücü əyləc pedalını qəfil basdıqda BAS sistemi bunu təhlil edir və saniyənin mində biri qədər zamanda əyləc sistemində olan əyləc mayəsinin təzyiqini yüksəldir və buda efektiv şəkildə avtomobili saxlayır.Bu isə öz növbəsində avtomobilin öndəki avtomobilə çıröılmasının qarşısını alır.Ən azından bir neçə metr avtomobili qarşıdakı objectdən saxlayır.Qeyd etmək lazındır ki,bu sistem məhz "panic" vəya qəfil və möhkəm əyləc pedalına basan zaman işə düşür. -ESP (VDC, VSC, DSTC, DSC, ATTS, VSA, Stabilitrac) 1997-ci ildə Mercedes Benz şirkəti A klass istehsal elədi.Elə həmin vaxtlardada alıcılar hamısı narazıçılıq elədi.Beləki dönmə zamanı avtomobil aşırdı.Bu zaman Mercedes Benz şirkəti söz verdiyiki hər bir A klass avtomobilinə məhz pulsuz olaraq Dinamik Stabilizasiya elektron blokunu quracaq. Bundan sonra avtomobilin dinamik stabilik problemia radan qalxdı.Xüsusi olaraq 1995-ci ildəne tibarən Mercedes Benz şirkəti sifariş əsasında S klass modelinə ESP sistemini qururdu. ESP ,DSC,VSC,VDC və sair sistemləri avtomobilin stabilliyinə cavab verən sistemdir.ESP sistemi bu gün üçün ən yüksək inkişaf etmiş elektron stabilizasiya sistemidir.ESP sistemini "antizanos" ,rul və qaz pedalı ilə avtomobili stabill saxlamaq yox, məhz hər bir təkəri lazım gəldikdə saxlaya bilsin.ESP sistemi hər bir təkəri və o çümlədən mühərrik dövriyəsini aşağı sala bilir və bu sistemdə öz növbəsində ABS və ASR ilə birlikdə işləyir.Lazım gəldikdə həmin sistemləri söndürə bilir və ancaq öz tam oalraq əyləc sistemini idarə etməyə başlayır. ESP sisteminin düzgün işləməsi üçün tək ABS sensorları kifayət etmir.Məhz sukanda xüsusi sensorlar yerləşdirilir.Bundan əlavə avtomobildə "uroven" adlanan xüsusi sensorlarda yerləşdirilir.Dinamik sükanı olanlarda bu sensor 2 ədəd olur,lakin sadələrdə bir ədəd olur.Bus ensorlar avtomobildə sideniya altlarında məhz kuzaya bağlı vəziyətdə olur.Bu avtomobilin tarazlığının vəziyətini görür.Bu sensorlar vasitəsilə avtomobildə nə baş verir dərhal elektron idarə etmə bloku təyin edir.Sükanda yerləşdirilmiş sensor sükanın hansı vəziyətdə nə qədər döndüyünü təyin edir və "uroven" sensorları isə avtomobilin stabiliyinin nə qədər əyildiyini xəbər verir.Beləliklədə sistem lazım gəldikdə idarə etməni özü götürür.Bəzi "sürüçülər" üçün bu sistem onların döbgələrə yüksək sürətlə girmək vəya "zanos" etmək qabiliyətlərindən mərhum edəcəm.Beləki sistem idarə etməni ələ alaraq avtomatik balanslaşdıracaq.Belə olan halda sistemi söndürmək olur.Xüsusi düyməsi salonda olur. -IVD Ford şirkətinin istehsal etdiyi əyləc sistemidir.Bu sistem ABS sisteminin analoqudur. Sonda xüsusi qeyd edim ki,əyləc sistemi və onunla əlaqəli olan bütün elektron bloklar avtomobilin idarəsi və o çümlədən sürücü və sərnişinlərin təhlükəsizliyini təmin edir.Ona görədə bu sistemlərin işlək olmasına xüsusi fikir verin. Əməyə hörmət olaraq paylaşımı bəyənməyi unutmayın!
  13. Bu işarələr nə deməkdir? Yağ təzyiqi Açarı bir ya da iki dəfə fırlatdığımız zaman on konsulda bütün işıqlar açılır, funksional bir idarə olaraq mühərrik yağı təzyiqi və mühərrik yağı səviyyəsi üçün xəbərdarlıq lampası bir neçə saniyə müddətlə yanır. Əgər xəbərdarlıq lampası qırmızı və ya sarı (bəzən bu işıq yağı deyişmək lazımdır mənasını verir) olaraq yanıb sönsə mühərrikin yağ təzyiqi çox aşağıdır deməkdir. Mühərrikin yağlama sistemində bir qəza varsa bu lampa yenə yanacaq. Sürüş əsnasında əgər xəbərdarlıq lampası yanar və ya yanıb sönsə (1500 dövr dəqiqədən yuxarı) mühərrik yağı təzyiqi çox aşağıdır. Bununla bərabər xəbərdarlıq olaraq akustik bir siqnal səsi 3 dəfə eşidilir. (Bəzi-bəzi nəqliyyat vasitələrində səs sistemi yoxdur) Dayanın, mühərriki dayandırın! Yağ səviyyəsini nəzarət edin. Lazım olsa yağ əlavə edin! Yağ səviyyəsi normal olduğu halda lampa yanıb sönürsə yola davam etməyin. Mühərriki işlətməyin, dərhal səlahiyyətli bir Usta tərəfindən kömək alınıq. Sürüş əsnasında mühərrik, normal (adətən mühərrik işə düşərkən qaz pedalına basmadan ECU tərəfindən sabit verilən dövr) dövründən daha aşağı bir dövrdə işlədiləcək olsa, yağ xəbərdarlıq lampası yana bilər. Sürətlənərək və ya yerində qaz pedalına basaraq mühərrik dövrünü artırın. Bəzən bu işığın yanmasına səbəb yağ kanallarının tutulması olur. Bunun qarşısını almaq üçün keyfiyyətli yağ və hər yağ dəyişəndə Meguin Motor Flush işlədin. Elektrik/Dinamo Bu lampa mühərrikin işə düşməsindən sonra sönməlidir. Dinamo, uzun ömürlü və dayanıqlı bir qayış tərəfindən hərəkətə gətirilir. Bu xəbərdarlıq lampası sürüş əsnasında yansa nəqliyyat vasitənizi dayandırın, mühərriki dayandırın və qayışı nəzərdən keçirin. Əgər qayış boşalmışsa və ya qopmuşsa yola davam etməyin – bir çox elektronika sistemi çalışmaz hala düşə bilər və ya zədələnə bilər. Qayış nəzarət edilməli və lazımdırsa dəyişdirilməlidir. Əgər qayış boşalmadığı və ya qopuq olmadığı halda xəbərdarlıq lampası yanırsa, normal şərtlərdə ən yaxın səlahiyyətli bir ustaya qədər gedə bilərsiniz. bu vaxt akkumulyator dayanmadan boşalacağı üçün, vacib olmayan bütün elektrik ilə çalışan hissələri bağlayın. Su/Temperatur Mühərriki işə salandan bir neçə saniyə sonra bu lampa sönməlidir. Lampa daha sonra özü-özündən sönməz və ya sürüş əsnasında yanıb sönməyə başlayarsa, soyutma mayesinin hərarəti çox yüksəkdi, yada səviyyəsi gərəkdiyindən aşağıdır. Əlavə olaraq olaraq 3 saniyə siqnal səsi gəlir. (Bəzi nəqliyyat vasitəsində bu sistem olmur) Bu halda avtomobili dayandırın, soyutma mayesi səviyyəsini (antifriz) yoxlayın əgər gərəkirsə su əlavə edin Diqqət: Mühərrik isti ikən radiatorun qabağını açmayın çox təhlükəlidir Mühərrik qəza lampası Mühərrik də elektron bir qəza olduğunu xəbər verir. Bəzən sadə bəzən də ciddi bir nasazlığı göstərir. Yeni mühərriklərdə adətən yanacaqdan əmələ gələn nasazlığa görə yanır (emissiya). Qəza işığı yanan zaman əgər mühərrikdə ciddi anormallıq hiss etmirsinizsə yolunuza davam edin amma ən qısa zamanda avtomobili servisə aparın. ABS Lampası ABS sistemində bir qəza olan zaman bu lampa yanır. ABS lampası yandığı zaman sistem işləmir, bu halda sistem ABS sistemi olmayan avtomobillərdəki kimi işləyir. Avtomobili yavaş sürətdə idarə edə bilərsiniz, amma tezliklə servisə getməyiniz məsləhət görülür. Aşınmış Əyləclər Ön əyləclər aşınma səviyyəsinə gəldiyi zaman xəbərdarlıq lampası yanacaq. Bəzən də əyləc mayesinin səviyyəsinin aşağı düşdüyü zaman yanır. Əyləcə bas, sürət qutusunu dəyişdir. Yalnız Avtomatik Sürət Qutularında olur. Əyləcə basmadan Sürət qutusunu çevirmək olmaz xəbərini verir. Hava Yastığı Xəbərdarlıq Lampası Mühərrik işə düşdükdən bir necə saniyə sonra sönür. Sərnişin hava yastığı söndürülübsə xəbərdarlıq lampası təqribən 12 saniyə yanıb sönər. İfadə olunan müddətdən sonra xəbərdarlıq lampası sönməzsə və ya sürüş halındaykən yanmağa və ya yanıb sönməyə başlarsa hava yastığı sistemində bir qəza var deməkdir. Elektronik İmmobilizer Mühərriki işə salmaq istəyəndə əgər düzgün açar işlədilməzsə və ya açarda hər hansı bir çip zədələnərsə bu lampa yanır. Bəzən də oğurluğun qarşısını almaq üçün mühərriki işə salma sistemini tamamilə qapayır. Bəzən düzgün istifadə etməyəndə ECU-ya(ətraflı) bağlı blok yanır və avtomobil işə düşmür. Bu halda sadəcə səlahiyyətli ustalara müraciət edin. Çəkiş İdarə Sistemi Nəqliyyat vasitəsi hərəkət halındaykən sistem dövrədə olduğu zaman xəbərdarlıq lampası yanıb sönür. Modul bağlanıldığında və ya sistemdə qəza varsa xəbərdarlıq lampası davamlı yanar. Təkərin boş yerə fırlanmasını, yəni buzda, digər sürüşkən səthdə sürüşmə etməsinə mane olan və lazım olduğu zaman boşa dönən təkəri qıfıllayıb hərəkəti digər təkərə köçürən elektronik idarə sistemidir. TCS ilə ASR eyni məqsəd üçün istifadə edilən iki ayrı sistemdir. TCS, ABS və EDL ilə birlikdə çalışdığından ABS qəzası olduğunda da TCS xəbərdarlıq lampası yanar. ESP modulunda da TCS xüsusiyyəti vardır Nəqliyyat vasitəsi hərəkət edərkən, sistem dövrədə olduğu zaman xəbərdarlıq lampası yanıb sönər. Modul bağlanıldığında və ya sistemdə qəza varsa xəbərdarlıq lampası davamlı yanar. ESP, ABS və EDL ilə birlikdə çalışdığından ABS qəzası olduğunda da ESP xəbərdarlıq lampası yanır. Qızdırma Şamları (yalnız dizel mühərriklər üçün) Mühərrik soyuq ikən kilit (zamok) açıldığında bu xəbərdarlıq lampası yanır. Xəbərdarlıq lampası yanmırsa, qızdırma şamı sistemində bir qəza var deməkdir. Bu vəziyyətdə ekspert xidmətinə müraciət edin. Xəbərdarlıq lampası söndüyü zaman mühərriki dərhal işlədin. Mühərrik istiykən qızdırma şamı lampası yanmaz. Bu vəziyyətdə mühərrik dərhal işlədilə bilər. Dizel mühərrikli Nəqliyyat hərəkət halında ikən mühərrik idarə etmə sistemində meydana gələn qəzalar, bu lampanın yanıb sönməsi ilə göstərilə bilər. Yanacaq səviyyəsi xəbərdarlıq lampası Yanacaq çənində təxminən 7-8 litr yanacaq qaldığında xəbərdarlıq lampası yanacaq. Bir xəbərdarlıq siqnalı göndəriləcək və qısa bir müddət yol kompüterində Bitte Tanken (adətən Almaniya istehsalı avtomobillərdə olur) yazısı görünəcək. Bəzi avtomobillərdə sadəcə lampa yanır (yazı olmur). Sürət Sabitləmə Sistemi Sürət sabitləmə sistemində, sürücü avtomobilin davamlı getmək istədiyi sürəti seçə bilər və beləcə qaz pedalına toxunmadan konfortlu bir sürüş əldə edər. Seçilən sürəti göstərici panelində görə bilərsiniz. Əgər gərək olsa sürətlənə bilərsiniz. Ancaq qaz pedalı buraxıldığında avtomobil daha əvvəl təyin olunmuş sürətinə avtomatik olaraq geri dönəcəkdir Faralar Xəbərdarlıq Lampası Faralar açıq qaldığında bu lampa həmişə yanır.
  14. ABS nədir və necə çalışır? Bir çoxumuz avtomobil alarkən təhlükəsizlik xüsusiyyətləri aid uzun bir sihahı önümüzə qoyulur. Bunların əksəriyyəti ingilis dilindəki sözlərin qısaltması olur. Bu gün sizə o qısaltmalardan biri və ən məşhuru olan ABS haqqında məlumat verməyə çalışacayıq. ABS əyləc sistemi avtomobillərin təkərinin əyləc əsnasında kilidlənərək sürüşməsinə maneə törədən bir təhlükəsizlik mexanizmidir. Dörd-təkər ABS, təkər kilidlənməsini önləyərək, sürücülərə təcili dayandırma vəziyyətlərində dayanıqlılıq və istiqamət idarəsi təmin etməkdədir. İlk dəfə 1936-cı ildə Almaniyada inkişaf etdirilən və patenti alınan ABS, Alman "antiblockiersystem" terminindən qısaldılmışdır və ingiliscəsi də bənzər mənadakı Anti-lock Brake System-dir. ABS, hər təkərin yaxınında dönmə sürətini nəzarətdə saxlayan təkərlərin çəkiş qabiliyyətini itirdiyini və kilidlənmək üzrə olduğunu müəyyənləşdirən sensorlara malikdir. Elektron kontrol (ECU-Electronic Control Unit) bu siqnalları qiymətləndirərək, əyləc təzyiqini dəyişdirmək yolu ilə təkər kilidlənməsinin qarşısını alan hidravlik nəzarət moduluna (HCU-Hydraulic Control Unit) komandalar göndərir. ABS necə işləyir? Sürücü dörd-təkər ABS-li bir nəqliyyat vasitəsinin əyləc pedalına sərtcə basdığında, sistem avtomatik olaraq əyləc təzyiqini dörd təkərdə nizamlayaraq, təkər kilidlənməsini qarşısını almaq məqsədilə hər təkərin əyləc təzyiqini müstəqil olaraq müəyyənləşdirər. ABS, əyləcləri saniyədə 18 dəfəyə qədər pompalayaraq, sürücülərə müəyyən ölçüdə istiqamətləndirmə qabiliyyəti qazandırmaqdadır. Dörd təkər və iki arxa təkər ABS-lərin fərqi Dörd-təkər ABS, təcili dayanma hallarında nəqliyyat vasitəsi qərarlılıq və inkişaf etdirilmiş manevr qabiliyyətini davam etdirmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Dörd-təkər ABS ilə təchiz edilmiş bir avtomobildə dayandırma sistemi, dörd təkərin hər birində təkər kilidlənməsinin qarşısını alaraq, sürücüyə inkişaf etdirilmiş istiqamətləndirmə idarəsini təmin etmək üçün əyləc təzyiqini nizamlar. Arxa-təkər ABS isə, daha çox yük, mikroavtobus və idman nəqliyyat vasitəsilərdə görülməkdə və yalnız arxa təkərlərin kilidlənməsinin qarşısını almaq üçün istifadə edilməkdədir. Bu sistem sürücüyə eyni istiqamətdə hərəkəti davam etdirmək və nəqliyyat vasitəsinin arxasının yanlara sürüşməsini önləməkdə köməkçi olmaqdadır. Arka-təkər ABS sistemlərində ön təkərlərin hələ eynilə ənənəvi əyləclərdəki kimi kilidlənmə meyli vardır. Əgər kilidlənmə olarsa, sürücü əyləc pedal təzyiqini ön təkərlərin təkrar dönməyə başlamasına çatacaq qədər azaltmalıdır. Beləcə sürücü nəqliyyat vasitəsini istiqamətləndirə bilər. ABS-in çalışdığını necə bilmək olar ? ABS-lərin çoxunda sistemin aktiv hala gəlməsi sürücü tərəfindən bilinər. Sürücü mexanik bir səs eidər və bəzi təzyiq dalğalanmalarını və ya əyləc pedalının sərtliyinin daha da artdığını hiss edər. Gurultu eşidildiyində və ya təzyiq dalğalanmaları hiss edildiyində, ayağın əyləc pedalında tutulması vacibdir. Sərt təzyiq tətbiqinə davam edilmelidir. ABS ilə edilməsi və edilməməsi lazım olanlar: Uyğun istifadə edilməsi halında dörd-təkər ABS təhlükəsiz və effektiv bir dayandırma sistemidir. Maksimum təhlükəsizlik və sistemin bütün üstünlüklərindən faydalanmaları üçün, sürücülərin ABS sistemlərinin necə çalışdığını doğru olaraq bilmələri və tətbiqləri lazımdır. Bu qaydalar aşağıda sıralanmışdır: Ayağınızı əyləcin üzərində tutun. Yönlendirme edərkən dörd-təkər ABS-in uyğun işini davam etdirməsi üçün əyləc üzərində sərt və davamlı təzyiqi qoruyun. Əyləc pedalı salınımlar edərkən belə əyləci pompalamayın. Ancaq, arxa-təkər ABS ilə təchiz edilmiş nəqliyyat vasitələrində, ön təkərlərin ənənəvi əyləclər kimi kilidlənmə meyli vardır. Əgər kilidlənmə olarsa, sürücü nəqliyyat vasitəsini yönləndirmək üçün, əyləc pedal təzyiqini ön təkərlərin təkrar dönməyə başlamasına yetəcək qədər azaltmalıdır. Dayanmaq üçün kifayət qədər məsafə buraxın. Yaxşı şərtlərdə öndəki nəqliyyat vasitələri üç saniyə, pis şərtlərdə daha çox müddət geridən təqib edilməlidir. ABS ilə sürücülük praktikası edin. ABS çalışarkən meydana gələn təzyiq dalğalanmalarının necə hiss edildiyini öyrənin. Təcili əyləc etmək üçün boş sahələr və park yerləri uyğun ola bilər. Vasitənin istifadə kataloquna baxın. ABS ilə əlaqədar əlavə sürücülük məlumatları üçün vasitənin kataloquna baxmağa laqeyd yanaşmayın. ABS-li avtomobili dəlicəsinə istifadə etməyin. ABS-li nəqliyyat vasitəsi sizə döngələri sürətli dönmə, hərəkət zolaqlarının ani dəyişdirilməsi və ya ani manevrlər etmə haqqı verməz. Bu cür davranışlar nə uyğun, nə də etibarlıdır. Əyləcləri pompalamayın. Dörd təkər ABS-li nəqliyyat vasitələrində əyləci pompalanmaq, sistemi açıb-bağlayır. ABS əyləcləri sizin yerinizə avtomatik və nisbətən daha çox sürətli pompalamakda və yaxşı istiqamət idarəsi təmin etməkdədir. Sükanı unutmayın. Dörd təkər ABS, təcili dayandırma vəziyyətində sürücünün istiqamət idarəsi etməsini təmin edir. Yönləndirmə əsnasında nəqliyyat vasitəsi tam olaraq dayanana qədər, ayağınızı əyləc pedalına sərtcə basılı tutun. Ayağınızı əyləc pedalından ayırmayın, çünki bu ABS-i ayırar. ABS ilə dayandırma əsnasında istiqamətləndirmə qabiliyyətiniz olsa belə, avtomobiliniz sürüşkən yolda quru yoldakı qədər kəskin dönməyə bilər. Arxa-təkər ABS-li nəqliyyat vasitəsi istifadə edən sürücülər diqqətli və sərtcə əyləc etməli və təkərlərin kilidlənməsinin başladığını hiss etdiklərində, təzyiqi bir miqdar azaltmalıdırlar. Mexaniki gurultu və ya kiçik pedal titrəmələrindən özünüzü itirməyin. ABS-lə təchiz olunmuş nəqliyyat vasitəsilə əyləc edərkən meydana gələn mexaniki səs-küylər və ya kiçik pedal titrəşmələrindən narahat olmayın. Bunlar normaldır və sürücünün ABS-nin çalışdığını anlamasını təmin edər. ABS əsasən ənənəvi əyləcdən daha tez dayandırır ancaq, fizika qanunlarını dəyişdirə bilməz. ABS ümumiyyətlə yaş səthlərdə və buzlu və ya sərtləşmiş qarla örtülü yollarda yaxşı dayandırma təmin edir. Hər nə qədər tez-tez ənənəvi sistemlərdəki sərt tormozlamada qarşılaşılan təhlükəli təkər kilidlənməsi qədər olmasa da, qumlu, çınqıllı yollarda və ya yeni yağmış qardakı əyləc dayanma müddətləri daha uzun ola bilər. Və bütün bunlardan əlavə olaraq siz 2 dəqiqəlik aşağıdakı videoda da sistemin necə işlədiyini öyrənə bilərsiniz.
  15. Xalq artisti Aygün Kazımovanın qızı İlqarənin sosial şəbəkədə yeni fotosu yayılıb.AZXEBER.COM xəbər verir ki, müğənninin qızı qara transparan geyimdə aynanın qarşısına keçib. İlqarənin şəkli sosial şəbəkə istifadəçiləri tərəfindən çox bəyənilib. Просмотреть полную новость
×